?nsan Peki, insan esas?nda nedir? Bir canl? olman?n

?nsan denilen varl???n bir tan?m?n? yapacak olsak muhtemelen elimizde birbiriyle çeli?en onlarca tan?m kalacakt?r. Dolay?s?yla do?ru bir tan?m yapabilmenin yolu insan ?rk?na dahil olmamaktan geçiyor diyebiliriz. Aksi durumda yap?lan tüm yorumlar yine; iyi, kötü, mutlu, mutsuz veya sinirli gibi insan? tan?mlayan basmakal?p s?fatlardan ileri gidemeyecektir. Gelgelelim tüm bu s?fatlar?n yarat?m?nda kullan?lan yöntem her zaman öznel ç?kar?mlar ve öznel dü?ünceler vas?tas?yla elde edilmi?tir. ?nsan kendisinin tan?m?n? yaparken yine kendi özünden yola ç?km??t?r. Peki, insan esas?nda nedir? Bir canl? olman?n ötesinde insan tam olarak neyin kar??l???d?r? Bunun cevab?n? bir ç?rp?da verebilmek oldukça zor. Lâkin bu soruya cevap arayanlara ?öyle bir h?zl?ca bakarsak elimizde birkaç seçenek var olabilir.Öncelikle, insan?n tan?m?n? yapabilmek için tarih öncesinden ba?lay?p belki de y?llar?m?z? alacak bir ara?t?rma içerisine girmemiz gerekir. Tarih öncesinden günümüze kadar insan? ?ekillendiren ko?ullar nelerdi? ?nsan neye ne tepki veriyordu? ?nsan hangi durumda ne hissediyordu? ?nsan kendi iç dünyas?n? tan?yor muydu? Bu tür sorular zamanla farkl? cevaplara gebe kalm?? sorulard?r. Bunun da sebebi; insan?n içerisinde ya?ad??? dönemin ko?ullar? asl?nda insan? olu?turan temel nitelikleri de kendi içerisinde yarat?yordu. Örne?in Mark Twain, 1900’ün ba?lar?nda kaleme ald??? ?nsan Nedir? metninde, insan? tam anlam?yla bir makinaya benzetiyordu ki bu tan?m?n yap?lmas?n?n sebebi Sanayi Devrimi sonras? olu?an insan imgesidir. ?nsan?n bir makina olmas? ilk etapta kula?a mant?kl? gelmiyor olabilir ancak çal??ma prensipleri tam olarak ayn?. ?nsan d?? etkiler haricinde hiçbir ?ekilde var olamaz. Varl???n? olu?turan ve kan?tlayan her ?ey d?? etkilerdir. Aksi durumda varl???n?n herhangi bir anlam? dahi olamaz. Hâliyle insan dü?ündü?ü herhangi bir ?ey de?ildir. Bir di?er deyi? ile, insan tekil bir canl?dan ziyade ço?uldur ve kendi zihninden ç?kt???n? dü?ündü?ü dü?ünceler kendi kendine geli?en ve ortaya ç?kan ?eyler de?il, etraf?n? çevreleyen ko?ullard?r. Twain’in “insan bir bukalemundur; do?as?n?n yasas? gere?i, bulundu?u yerin rengini al?r” cümlesinde söylemek istedi?i de asl?nda tam olarak budur.O hâlde ilk d?? etki neydi? Akla ilk gelen cevap pek tabii ki Tanr? oluyor. E?er Tanr? do?ru bir cevap ise Goethe’nin söyledi?i ve ?ncil’in Yuhanna bölümüne gönderme yapt??? “Ba?lang?çta eylem vard?!”cümlesi, Twain’in insan makinad?r ç?kar?m?yla hayli güzel örtü?üyor. ?lk dokunu?, yani ilk d?? etki Tanr? taraf?ndan gerçekle?tiyse insan hâlihaz?rda kendi varl???yla özde? de?il, bunun yerine bir ba?ka olu?un etkisiyle ortaya ç?km?? ve varl???n? bu d?? etki sayesinde sürdüren bir canl?dan ibaret. Sonuç olarak: Evet, insan prensipte bir makinad?r.